Có tất cả bốn trường.
Bốn ngôi trường, bốn trang web, bốn lần đăng nhập và bốn mật khẩu được viết bằng mực xanh trên mặt sau của một tờ hóa đơn mà tôi đã mang theo bên mình từ tận tháng Ba. Tôi kiểm tra chúng tại trạm dừng xe buýt trên đường Nguyễn Trãi, đứng thẳng lưng, bởi vì chiếc ghế băng thì ướt sũng sau cơn mưa chiều, và bởi vì cảm giác ngồi xuống lúc này giống như thể điều gì đó hệ trọng sắp xảy ra lắm.
Trang đầu tiên mất mười một giây để tải xong. Tôi biết chính xác thời gian đó vì tôi đã đếm. Người ta thường đếm khi đang cố giả vờ rằng mình chẳng hề bận tâm đến con số sắp hiện ra trên màn hình.
Không đạt.
Một chiếc xe máy chạy ngang qua, phía sau chở lỉnh kỉnh bình gas, còn phía trước thì có một chú chó đứng chễm chệ. Tôi bật cười. Cười thành tiếng, giữa trạm xe buýt, chỉ có một mình tôi. Rồi tôi đăng nhập vào trang thứ hai.
Trang thứ hai cũng là "không". Trang thứ ba cũng vậy, nó kèm theo cả thứ hạng và một danh sách tên tuổi bên cạnh những con số, để tôi thấy rõ mồn một mình đang đứng dưới vạch chuẩn bao xa: không phải là suýt soát. Không phải là gần chạm tới. Cũng chẳng phải kiểu "giá như bài luận viết tốt hơn". Đó là một khoảng cách mà khi nhìn vào, cuối cùng ta cũng hiểu ra được, cái cách mà người ta hiểu về một tờ hóa đơn tiền điện vậy.
Trang thứ tư, tôi chưa kể với bất kỳ ai. Tôi thậm chí còn dựng lên cả một câu chuyện lý do tại sao mình không nộp vào những trường nào đó thú vị hơn, phòng khi có ai hỏi đến. Trang thứ tư tải lâu hơn hẳn những trang kia; tôi đứng đó giữa màn mưa bụi, và đã nghĩ với một niềm tin mãnh liệt rằng: đây chính là ngôi trường dành cho mình. Tôi đã mắc phải cái thói quen suy nghĩ như thế. Một thói quen rẻ tiền, và nó chẳng tốn kém gì cho đến khi nó bắt đầu đòi nợ.
Không.
Tôi đút điện thoại vào túi, bước lên xe buýt, và không hề kiểm tra lại cho đến trạm dừng thứ ba, rồi sau đó tôi lại kiểm tra lần nữa.
---
Đây là cách tôi đã chọn bốn ngôi trường đó, theo đúng thứ tự thực hiện:
Trường đầu tiên vì một giáo viên nói rằng nó "vừa sức" với một đứa như tôi — một câu nói mà tôi chưa bao giờ yêu cầu cô giải thích thêm. Trường thứ hai vì có một bạn nữ lớp khác mà tôi thầm thương trộm nhớ cũng nộp vào đó, và tôi đã nghĩ biết đâu chúng tôi sẽ học cùng một nơi, một chiến lược được xây dựng hoàn toàn dựa trên một cơn cảm nắng. Trường thứ ba vì nó nằm ở thành phố, nghĩa là được chuyển ra ngoài sống, nghĩa là có tất cả mọi thứ. Trường thứ tư vì cái tên nghe có vẻ "tây", và tôi mặc định rằng điều đó sẽ mang lại ý nghĩa gì đó to lớn.
Trong nhà tôi, chưa từng có ai trải qua chuyện này. Mẹ tôi nghỉ học năm mười lăm tuổi để đi làm. Cha tôi thì quen một người, người đó lại quen một người khác, họ biết đủ thứ chuyện trên đời trừ chuyện đại học. Có một điều rất đặc biệt xảy ra khi cha mẹ vừa tự hào về bạn, vừa chẳng hiểu gì về cách thế giới này vận hành: họ tin tưởng bạn tuyệt đối. Và đó chính là điều tồi tệ nhất họ có thể làm với bạn ở cái tuổi này. Khi tôi nói rằng mình đã lo liệu ổn thỏa, cả hai đều thở phào và quay lại với công việc. Tôi đã "lo liệu ổn thỏa" được khoảng bốn tháng, rồi sau đó thì không, và chẳng ai trong chúng tôi gọi tên được chính xác cái ngày mà mọi thứ bắt đầu chệch đường ray.
Sau này, qua lời Trang, tôi mới biết rằng còn có cả những hệ thống hoàn toàn khác mà tôi chưa từng nghe tới. Xét tuyển sớm. Trường dự phòng. Những người nộp vào sáu nơi rồi chỉ chọn một nơi họ thích nhất. Những trường chỉ cần đóng phí và phỏng vấn ngắn chứ chẳng màng đến điểm số. Những mẫu đơn phải điền từ tháng Hai chứ không phải tháng Sáu. Chẳng ai nói với tôi điều gì cả. Và tôi cũng chưa bao giờ hỏi. Cả hai sự thật đó đều tồn tại, chúng không triệt tiêu nhau, và tôi đã mất khoảng một năm mới có thể chấp nhận cả hai cùng một lúc.
---
Tuần trước, chúng tôi vừa trải qua ngày bế giảng, cái ngày mà ai nấy đều tận hưởng như thể là một kỳ nghỉ lễ. Chụp ảnh dọc hành lang. Chụp ảnh bên cột cờ. Những bức ảnh cả nhóm ngồi xổm thành vòng tròn rồi làm mặt xấu. Ai đó mang theo loa cầm tay. Mẹ của một đứa bạn thì mang theo khay bánh mì, đứng giữa đám thanh niên mười tám tuổi và đút cho chúng ăn như thể chúng vẫn còn là những đứa trẻ lên tám.
Ngày hôm đó, ai cũng hào phóng với những lời dự đoán. Linh bảo tôi sẽ đỗ ít nhất hai trường, một lời nói tử tế nhưng hoàn toàn là bịa đặt, bởi vì Linh thuộc kiểu người sẽ nắm tay bạn ngay cả khi bạn đang chảy máu và bảo rằng "không sao đâu". Vy thì nói cô ấy có linh cảm tốt, cái câu mà Vy hay nói về mọi thứ, từ kết quả thi cử cho đến số đề. Trang chẳng nói gì cả, vì Trang đã đỗ rồi, và Trang biết rõ cái cảm giác khi nghe những lời đó sẽ như thế nào.
Khi tôi đến quán trà sữa, nhóm chat đã tự ngầm hiểu là có chuyện chẳng lành, bởi vì tôi đã không trả lời tin nhắn suốt bốn mươi phút, trong khi bình thường tôi luôn phản hồi chỉ sau bốn mươi giây. Họ không hỏi. Đó chính là đặc điểm của những đứa bạn đã chơi với nhau từ năm mười hai tuổi: họ không hỏi, họ chỉ gọi món thay cho bạn thôi.
Chúng tôi ngồi trên những chiếc ghế nhựa thấp lè tè bên vỉa hè, uống thứ trà sữa rẻ tiền với loại nắp đậy dễ bóc, và tôi trả tiền cho tất cả mọi người, vì đó là luật. Kẻ thua cuộc phải bao. Tôi biến nó thành một câu chuyện đùa. Tôi kể cho họ nghe về ngôi trường thứ tư và việc tôi đã thực sự tin vào nó như thế nào; Vy cười lớn đến mức phải đặt cốc xuống, và trong khoảng bốn mươi phút ấy, tôi cảm thấy mình vẫn ổn.
Rồi Trang, người nãy giờ vẫn im lặng, lên tiếng: "Thế cậu định ôn thi lại cho năm sau hay sao?"
Và tôi đáp: "Ừ, chắc thế," bằng cái giọng mà người ta thường dùng khi nói về những việc mà họ còn chưa kịp nghĩ tới lấy một giây.
---
Về đến nhà, mọi thứ vẫn bình thường. Cha tôi đang ngủ gật trước chiếc quạt máy trên chiếc ghế bành quen thuộc, điều này làm mẹ khó chịu nhưng bà không nói ra thành lời. Bà đang nấu cơm, chiên trứng và hâm lại món cá từ hôm qua; bà hỏi tôi ngày hôm nay thế nào, tôi bảo ổn, bà bảo tốt, và cả hai chúng tôi cùng đứng trong bếp, cố gắng giả vờ một cách hết sức nặng nề.
Cha mẹ tôi không có lương. Họ chỉ có "việc". Cha tôi chạy xe cho bất cứ ai cần người chở vào tuần đó và ông quen biết rất nhiều người; còn mẹ tôi thì bán hàng ở một sạp chợ luôn phải di chuyển tùy theo nơi nào cảnh sát không đứng, và hầu hết các tháng tiền vẫn về, nhưng cũng có những tháng chẳng thấy đâu, và đến giờ thì cả bốn người chúng tôi đều đã là chuyên gia trong việc phân biệt sự khác nhau đó.
Thế nên khi mẹ nói, giữa tiếng xèo xèo của món cá, "Vậy tiếp theo là gì?", bà dùng cái tông giọng y hệt như cách bà hỏi về thực đơn cho bữa tối ngày mai. Không giận dữ. Không thất vọng. Chỉ đơn giản là: tiếp theo là gì. Như thể đó là một sự thật hiển nhiên cần phải có kế hoạch.
Tôi nói rằng tôi sẽ tính sau.
Lát sau, trong phòng riêng, tôi mở trang web của một trong những ngôi trường mà mình đã không nộp vào, chỉ để ngắm nhìn thôi. Ở đó có trang học phí, và những con số trên trang học phí ấy lớn hơn nhiều so với những gì tôi từng tưởng tượng — một điều thật ấn tượng nếu xét đến việc tôi đã dành bao nhiêu thời gian để hình dung về chúng. Có ba dòng tiền phí và rồi một dòng thứ tư cho cái gọi là "chi phí khác", mà theo cách hiểu của tôi thì nó chính là... chi phí. Trong một lúc, ngón tay cái của tôi cứ di di trên màn hình, di chuyển những con số qua lại. Rồi tôi đóng tab đó lại và đi ngủ, về mặt kỹ thuật, đó cũng được coi là một quyết định.